Futbolda yeni dönem: Yapay zeka karar destek aracı oluyor
Fotoğraf: www.gunes.com
Uzmanlar, yapay zekanın futbolu insanlardan devralan bir unsur olmadığını, aksine kulüplerin karar alma süreçlerini güçlendiren kritik bir destek aracı haline geldiğini vurguluyor.
Dünya genelinde ve Türkiye'de futbol endüstrisi, saha içi performans analizlerinden transfer süreçlerine kadar her aşamada dijital teknolojilerle yeniden şekilleniyor. İstanbul Ticaret Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Agah Tuğrul Korucu, bu dönüşüm sürecinde yapay zekanın rolüne dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Korucu, yapay zekanın futbolu insan unsurlarından tamamen devralan bir yapı olmadığını, aksine insanların tek başına fark edemeyeceği devasa veri havuzlarındaki örüntüleri gün yüzüne çıkaran bir karar destek mekanizması olduğunu ifade etti. Bu teknolojinin kulüplerin gelecekteki yönetim anlayışını kökten değiştirmesi bekleniyor.
Yapay zeka uygulamalarının ekonomik anlamdaki en büyük etkisinin transfer ve oyuncu yönetimi alanında hissedileceği öngörülüyor. Prof. Dr. Korucu, bu sistemlerin kulüplere 'En iyi futbolcu kim?' sorusunu değil, 'Bizim takımımız için en doğru futbolcu kim?' sorusunu yönelttiğine dikkat çekti. Bir futbolcunun başarısının sadece bireysel yetenekleriyle sınırlı kalmadığı; aynı zamanda takımın genel oyun sistemi, mücadele ettiği ligin yapısı ve teknik direktörün beklentileriyle de doğrudan bağlantılı olduğu belirtiliyor. Gelecekte yetenek avı, performans verileri, yapay zeka modelleri, ekonomik analizler ve teknik direktör görüşlerinin ortak bir akılla harmanlanacağı ifade ediliyor.
Türkiye'deki futbol kulüplerinin Avrupa'daki ekiplerle rekabetinde sabit bir teknoloji eksikliğinden söz edilemeyeceği, nitekim ülkede GPS, video analiz ve performans takip sistemlerini aktif olarak kullanan profesyonel kulüplerin bulunduğu belirtildi. Asıl farkın entegrasyon, kurumsallaşma ve karar kültüründe ortaya çıktığını dile getiren Korucu, kurumsal kararların bireysel sezgilerden daha baskın olması gerektiğini vurguladı. Özellikle bütçesi sınırlı olan Anadolu kulüpleri için yapay zeka destekli yetenek avı sistemlerinin büyük bir fırsat yaratabileceği, geleneksel yöntemlerle binlerce oyuncunun takip edilmesinin zorluğu göz önüne alındığında yapay zekanın tarama alanını genişleteceği kaydedildi.
Hakemlik müessesesinde de teknolojinin payının artması beklenirken, ölçülebilir kararlar ile yorum gerektiren pozisyonların birbirinden net bir şekilde ayrılması gerektiği savunuluyor. Topun kaleyi ve çizgiyi geçip geçmediği ya da ofsayt gibi milimetrik durumlarda yüksek hassasiyet sunan teknolojilerin önemine değinilirken, faul ve penaltı gibi yoruma dayalı pozisyonlarda insan unsurunun korunacağı ifade edildi. Prof. Dr. Korucu, hakemliğin geleceğini yapay zeka hakem olarak değil, yapay zeka destekli hakemlik şeklinde tanımlayarak, 'Makine ölçmeli, insan yorumlamalı, makine önermeli, sorumluluğu insan taşımalıdır' şeklinde konuştu.
Öte yandan futbolculardan toplanan GPS verileri, sağlık raporları, uyku düzeni, sakatlık geçmişleri ve çeşitli biyometrik bilgilerin gizliliği önemli tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu durumun veri sahipliği, bireysel rıza, veri güvenliği ve algoritmik ayrımcılık gibi etik ve hukuki riskleri tetiklediği ifade ediliyor. Yapay zekanın teknik direktörlerin yerini tamamen alması beklenmezken, sistemin güçlü bir dijital yardımcı antrenör modeli olarak konumlanacağı belirtiliyor. Gelecekte futbol dünyasındaki rekabetin sadece yetenekli futbolcular üzerinden değil, veriyi en doğru şekilde işleme kapasitesi üzerinden yürütüleceği ve kazananların insan ile yapay zekayı birleştirenler olacağı aktarıldı.