Gümüşhane'nin Şiran ilçesine bağlı Çakırkaya Köyü Kozağaç mevkiinde yer alan tarihi Çakırkaya Manastırı, sahip olduğu eşsiz kültürel mirasa rağmen uzun yıllardır gerekli bakım ve koruma çalışmalarından mahrum kalıyor. Yaklaşık 65 metre yüksekliğindeki devasa bir kaya kütlesinin oyulmasıyla inşa edilen yapı, doğal güzelliği ve mimari yapısıyla bölgenin en önemli inanç merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. Ancak zamanın yıpratıcı etkisi ve insan müdahaleleri, bu kadim yapının geleceğini tehdit ediyor. Kaynaklara göre 13. ile 15. yüzyıllar arasında inşa edildiği tahmin edilen manastır, tarihsel süreçte önemli değişimlere de tanıklık etti. Yapının 1848 yılında Piskopos Jeremias Georgiades tarafından yeniden düzenlendiği belirtiliyor. Kaya içine oyularak oluşturulan bu mimari şaheser, hem doğal aşınmalar hem de kontrolsüz insan faaliyetleri sebebiyle ciddi şekilde yıpranmış durumda. Yapının özgün mimari öğelerinin bir kısmının kaybolduğu ve tahrip edildiği gözlemleniyor. Bölge halkı, manastırın geçmişine dair önemli rivayetler aktarıyor. Çakırkaya Köyü sakini Baysal Kaya, köydeki yaşlılardan dinledikleri hikâyelere göre bölgede geçmişte Rumların yaşadığını ve manastırın bu dağa oyulmasında Rum işçilerin çalıştığını ifade ediyor. Karadeniz'in önemli dini merkezlerinden biri olarak kullanılan yapının, geçmişte çok daha geniş bir düzene sahip olduğu belirtiliyor. Yerel anlatılara göre, yer altında ve dağın yüzeyinde toplam 40 odadan oluşan bölümler bulunurken, bu bölümlerin zaman içinde tahrip edildiği ve taşlarının çevredeki diğer yapılar için kullanıldığı iddia ediliyor. Manastırın zarar görmesinin nedenleri arasında sadece doğal süreçler değil, aynı zamanda define arama faaliyetleri ve düzensiz ziyaretçilerin yarattığı tahribat da yer alıyor. Köy muhtarı Seyfettin Demir, bölgeye gelen ziyaretçilerin yapıya zarar verdiğine dikkat çekerek, Tomara Şelalesi güzergâhı nedeniyle buraya uğrayanların sayısının oldukça fazla olduğunu belirtti. Muhtar Demir, ayrıca manastıra erişim sağlayan yol koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. Resmi makamlarca 2016 yılında tescil edilen manastır için rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmış olsa da, bu projelerin fiilen uygulanmaya başlanmadığı görülüyor. Yerel halk, manastırın profesyonel koruma çalışmalarıyla restore edilerek turizme kazandırılmasını en büyük beklenti olarak dile getiriyor. Uzmanlar ve bölge sakinleri, mevcut projelerin hızlandırılması ve yerel yönetim ile ilgili kurumlar arasında koordinasyon sağlanması durumunda, Çakırkaya Manastırı'nın hem Şiran ilçesinin turizm potansiyelini artıracağını hem de gelecek nesillere aktarılabileceğini vurguluyor.