Cinsel yolla bulaşan en yaygın virüs ailesi olarak bilinen HPV (Human Papilloma Virüsü), dünya genelinde ve Türkiye'de ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. 200'den fazla tipi bulunan bu virüs ailesinin bazı türleri genital siğillere neden olurken, yüksek riskli tipleri ise çok daha ciddi kanser türlerinin gelişiminde önemli bir rol oynuyor. Uzmanlar, yüksek riskli HPV tiplerinin rahim ağzı başta olmak üzere vajina, vulva, anüs, penis ve boğaz kanserlerinin oluşumunda etkili olduğunu belirtiyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Asena Ayar Madenli, HPV'nin esas olarak cinsel temas yoluyla bulaştığını ifade etti. Madenli, korunma yöntemleri hakkında bilgi verirken, prezervatif kullanımının bulaş riskini azalttığını ancak cilt teması nedeniyle riskin tamamen ortadan kaldırılamayacağını vurguladı. Rahim ağzı kanserlerinin yüzde 99'a yakınının yüksek riskli HPV tipleriyle ilişkili olduğunu belirten Madenli, virüsün bulaşmasının doğrudan kanser anlamına gelmediğinin altını çizdi. HPV enfeksiyonunun en dikkat çekici özelliklerinden biri, çoğu zaman hiçbir belirti vermeden sessizce ilerlemesidir. Dr. Öğr. Üyesi Asena Ayar Madenli, enfeksiyonun siğil oluşturmadığı veya dış genital bölgede kronik, tedaviye dirençli kaşıntılı alanlar gibi bulgular vermediği sürece genellikle belirti göstermediğini söyledi. Kişilerin virüsü taşıdığını ancak rutin smear veya HPV testleri sırasında öğrenebildiğini belirten uzman, kanser varlığında ise rahim ağzı kaynaklı düzensiz, spontan veya temas sonrası kanamaların görülebileceğine dikkat çekti. Türkiye'deki veriler, hastalığın ciddiyetini gözler önüne seriyor. Türkiye'de rahim ağzı kanserinin görülme sıklığının yüz binde 4,5 olduğu belirtilirken, Sağlık Bakanlığı verilerine göre her yıl 2 bin 300'ün üzerinde kadına serviks kanseri tanısı konuluyor. Madenli, HPV enfeksiyonlarının büyük çoğunluğunun bağışıklık sistemi tarafından 1-2 yıl içinde kendiliğinden temizlendiğini, ancak virüsün yıllar boyunca vücuttan atılamayıp hücrelerde kalıcı değişikliklere yol açması durumunda kanser gelişiminin ortaya çıktığını ifade etti. Erken teşhisin önemine değinen Madenli, rahim ağzındaki kanser öncesi değişikliklerin yıllar içinde yavaş ilerlediğini ve bu evrede yakalandığında basit girişimlerle tam iyileşme sağlanabileceğini belirtti. Sağlık Bakanlığı'nın sunduğu imkanlar kapsamında, 30-65 yaş arasındaki tüm kadınlara KETEM'lerde ve Aile Sağlığı Merkezlerinde beş yılda bir HPV-DNA ve Pap-Smear testlerinin ücretsiz olarak sunulduğu hatırlatıldı. Uzmanlar, düzenli jinekolojik kontrollerin ve tarama programlarının ihmal edilmemesi gerektiğini, bu sayede hastalığın büyük ölçüde önlenebileceğini vurguluyor.