Türkiye'de sağlık teknolojileri alanında çığır açacak önemli bir adım atılıyor. TÜBİTAK desteğiyle hayata geçirilen iki ayrı proje kapsamında, cep telefonu veya dizüstü bilgisayarların tıbbi birer tanı cihazına dönüştürülmesi hedefleniyor. Geçen yıl ağustos ayında ve geçtiğimiz ay başlatılan bu projeler, göz ve baş hareketlerinin analiz edilerek denge bozukluklarının teşhis edilmesini amaçlayan yenilikçi sistemler geliştiriyor. Proje kapsamında geliştirilecek olan 'Mobil VNG' (göz hareketlerini kaydeden taşınabilir denge test cihazı) ve 'Mobil Video Head Impulse' (baş ve göz hareketlerinin uyumunu ölçen taşınabilir denge test cihazı) sistemleri, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıracak. Mevcut durumda sabit laboratuvar ortamlarında ve yetişmiş personel eşliğinde yapılan testlerin aksine, yeni geliştirilen bu sistemler sayesinde acil servislerden polikliniklere kadar pek çok farklı sağlık biriminde hızlıca kullanılabilecek. Bu sayede, denge bozukluklarına yol açan iç kulak, beyin ve beyincik gibi hayati organları etkileyen hastalıkların ayırıcı tanısının yapılması çok daha hızlı ve erişilebilir hale gelecek. Kocaeli Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Halil Erdem Özel, baş dönmesi ve denge bozukluklarının toplumda oldukça sık görülen, bireylerin sosyal ve çalışma hayatını doğrudan etkileyen rahatsızlıklar olduğuna dikkat çekti. Bu şikayetlerin altında yatan nedenlerin iç kulak, beyin, beyincik ve beyin sapı gibi kritik organları etkileyebileceğini belirten Özel, hastalıkların doğru teşhis edilmesi için ayırıcı tanının hayati önem taşıdığını vurguladı. Mevcut ileri denge testlerine erişimin kısıtlı ve maliyetli olduğunu ifade eden Özel, geliştirilen sistemin taşınabilir, kullanıcı dostu ve yetişmiş personele olan ihtiyacı azaltacak nitelikte olacağını söyledi. Teknolojik dönüşümün detaylarına değinen Prof. Dr. Halil Erdem Özel, günümüzde kullanılan VNG testlerinin sabit laboratuvarlarda, hastanın yüzüne takılan özel gözlükler ve bilgisayarlara kablolarla bağlanarak yapıldığını hatırlattı. Yeni sistemin ise cep telefonu veya dizüstü bilgisayar gibi cihazlarla kablosuz ve mobil bir şekilde çalışacağını belirten Özel, yerli üretim sayesinde kullanım maliyetlerinin ciddi oranda düşürüleceğini ifade etti. Ayrıca Mobil Video Head Impulse test cihazının refleks ölçümü sırasında kullanılarak, acil servisler de dahil olmak üzere geniş bir alanda etkin şekilde kullanılması planlanıyor. Projenin teknik ve akademik ayağında ise Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü görev alıyor. Bölüm Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turab Selçuk, projelerin şu an klinik çalışma aşamasında olduğunu belirterek, temel amaçlarının cep telefonunu yapay zeka destekli bir tıbbi tanı cihazına dönüştürmek olduğunu söyledi. Selçuk, yapay zeka algoritmaları sayesinde göz hareketlerinin takip edileceğini ve tıbbi olarak 'nistagmus' adı verilen göz titremelerinin tespit edilebileceğini, böylece yerli ve düşük maliyetli bir tıbbi test cihazına sahip olacaklarını dile getirdi. Projenin işleyişi iki ana koldan yürütülüyor; sağlık uygulama kısmı Kocaeli Şehir Hastanesi tarafından koordine edilirken, mobil uygulamanın ve program yazılımlarının geliştirilmesi süreci Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü tarafından gerçekleştiriliyor. Bu iş birliği sayesinde, dışa bağımlılığın azaltılması ve yerli teknolojinin sağlık sektöründe daha etkin kullanılması hedefleniyor.