Atina'daki gizemli toplu mezar: Zincirlenmiş 79 erkeğin sırrı çözülüyor
Fotoğraf: Sözcü
Atina kıyısındaki Phaleron Mezar Alanı'nda 2016 yılında bulunan ve bileklerinde demir prangalarla gömülü halde bulunan 79 erkeğin kökenine dair yeni bulgular, olayın bir iç çatışma olabileceğine işaret ediyor.
Yunanistan'ın Atina kıyısında bulunan Phaleron Mezar Alanı'nın Esplanada bölümünde, 2016 yılında gün yüzüne çıkarılan toplu mezar, arkeoloji dünyasında büyük bir gizem yaratmıştı. Mezarda üç sıra halinde gömülmüş halde bulunan 79 yetişkin erkeğin iskeletleri, bileklerindeki demir prangalar nedeniyle uzun süredir araştırmacıların dikkatini çekiyordu. Bu prangalar, kurbanların infaz edilmeden önce tutsak alındığına dair güçlü ipuçları sunarken, bu kişilerin kim olduğu ve neden bu şekilde can verdikleri sorusu yıllardır yanıt bekliyordu.
Arizona State University bünyesinde görev yapan Julianne R. Stamer liderliğindeki uzman bir araştırma ekibi, söz konusu gizemi aydınlatmak amacıyla kapsamlı bir bilimsel çalışma başlattı. Araştırmacılar, toplu mezarda bulunan 79 kişiden 66'sının diş minesi üzerinde detaylı stronsiyum izotop analizleri gerçekleştirdi. Çalışmanın sağlıklı sonuçlar verebilmesi adına, Phaleron bölgesindeki diğer mezarlardan çıkarılan 97 yetişkinin örnekleri de karşılaştırma amacıyla analiz sürecine dahil edildi.
Stronsiyum elementinin kayaçlardan toprağa, oradan da suya ve besin zincirine geçmesi, çocukluk döneminde tüketilen gıdalar yoluyla vücuda alınmasını sağlıyor. Bu kimyasal özellik, stronsiyumun diş minesinde korunmasına olanak tanıyarak bir bireyin yaşamının ilk yıllarını hangi coğrafi bölgede geçirdiğine dair kesin veriler sunuyor. Yapılan analizler sonucunda, zincirlenmiş 66 erkeğin yaklaşık yüzde 97'sinin değerlerinin, Atina'yı da kapsayan Attika bölgesiyle tam uyumlu olduğu tespit edildi.
Elde edilen bu veriler, toplu mezardaki erkeklerin Atina'ya dışarıdan gelen yabancı bir askeri birlik ya da siyasi bir grup olduğu yönündeki teorileri büyük ölçüde zayıflattı. İncelenen grupta yalnızca iki kişinin çocukluk dönemini başka bir bölgede geçirmiş olabileceğine dair işaretler bulunurken, Phaleron'daki diğer 97 kişinin de yaklaşık yüzde 96'sının yerel kökenli olduğu belirlendi. Toplamda incelenen 163 kişi arasında yerel olmayanların sayısı yalnızca yedide bir seviyesine kadar geriledi.
Araştırma sonuçları, kurbanların yerel nüfusun bir parçası olduğunu kanıtlayarak, ölüm olayının Attika içindeki siyasi veya toplumsal bir çatışmayla bağlantılı olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Ancak stronsiyum analizleri kişilerin siyasi konumlarını veya kesin ölüm nedenlerini açıklayamadığı için, Phaleron'daki 79 erkeğin hangi olay neticesinde öldürüldüğü konusu hâlâ araştırılmaya devam ediyor. Uzmanlar, bulguların en azından grubun büyük bir kısmının yabancı olmadığını gösterdiğini ve olayın Arkaik dönem Atina'sındaki iç çatışmalarla ilişkili olabileceğini belirtiyor.