İran'da üst komuta kademesi yenilendi: Askeri yapıda kritik atamalar
Fotoğraf: Anadolu Ajansı
İran lideri Hamaney'in talimatıyla gerçekleştirilen yeni atamalarla; Genelkurmay Başkanlığı, Devrim Muhafızları ve Besic gibi kritik kurumların komuta kademeleri kalıcı olarak belirlendi.
İran'ın askeri komuta zinciri, üst düzey isimlerin savaş sırasında hayatını kaybetmesinin ardından köklü bir değişim sürecine girdi. Mücteba Hamaney tarafından temsil edilen liderlik makamının başkomutanlık yetkisi altında işleyen sistem; Genelkurmay Başkanlığı, Devrim Muhafızları Ordusu, "Erteş" olarak adlandırılan düzenli ordu ve Savunma ile Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı'ndan oluşan çok katmanlı bir yapıya dayanıyor. Bu sistemde lider, Silahlı Kuvvetlerin Başkomutanı sıfatıyla tüm askeri ve güvenlik unsurları üzerindeki en üst yetkiye sahip bulunuyor.
Söz konusu atama dalgası, Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi, Devrim Muhafızları Genel Komutanı Muhammed Pakpur ve Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanı Alirıza Tengsiri gibi üst düzey komutanların savaşta hayatını kaybetmesiyle tetiklendi. Bu kayıpların ardından bazı kritik görevler bir süre vekaleten yürütülürken, İran liderinin talimatlarıyla Genelkurmay Başkanlığı, Devrim Muhafızları Ordusu, Deniz Kuvvetleri ve gönüllü seferberlik teşkilatı Besic'in komuta kademeleri kalıcı olarak yeniden yapılandırıldı.
Yeni atamalar kapsamında Tümgeneral Ali Abdullahi, Genelkurmay Başkanı olarak görevlendirildi. Devrim Muhafızları Ordusu kökenli olan Abdullahi, daha önce Genelkurmay Başkanlığı koordinatör yardımcılığı ile savaşın koordinasyonunu yürüten Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı komutanlığı görevlerini başarıyla tamamlamıştı. Genelkurmay Başkan Yardımcılığına ise Erteş kökenli Tuğgeneral Kiyumers Haydari getirildi. Haydari, 2016 ile 2025 yılları arasında Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürüterek askeri tecrübesini bu alanda kanıtlamıştı.
Devrim Muhafızları Ordusu'nun yeni Genel Komutanı olarak ise Tümgeneral Ahmed Vahidi atandı. Eski Kudüs Gücü komutanlarından olan Vahidi, daha önce Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı gibi kritik görevlerde bulunmuştu. Füze ve İHA programlarının geliştirilmesinde önemli roller üstlendiği belirtilen Vahidi, Muhammed Pakpur'un vefatının ardından bu görevi vekaleten yürütürken, yapılan yeni atamayla birlikte tuğgenerallikten tümgeneralliğe terfi ettirildi. Ayrıca Tümgeneral Mustafa İzedi, Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutan Yardımcılığına getirildi. İzedi, İran-Irak Savaşı döneminde çeşitli birliklerde komutanlık yapmış ve sonrasında Genelkurmay Başkanlığında stratejik planlama ile bütçe işlerinden sorumlu olarak görev almıştı.
Deniz kuvvetleri kanadında ise Tuğamiral Ali Azmai, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevine getirildi. Kariyerinin önemli bir bölümünü Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nde geçiren Azmai, uzun yıllar Basra Körfezi'ndeki 5. Deniz Bölgesi'nin komutanlığını ve ardından Deniz Kuvvetleri komutan yardımcılığını yürütmüştü. Gönüllü seferberlik teşkilatı Besic'in komutanlığına ise Tümgeneral Gulam Rıza Süleymani'nin yerine Tuğgeneral Hüseyin Taib atandı. 2009 ile 2022 yılları arasında yaklaşık 13 yıl boyunca Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Teşkilatı'nda görev yapan Taib, daha önce de Besic bünyesinde komutanlık ve komutan yardımcılığı yapmış bir isim olarak dikkat çekiyor.
İran'daki askeri sistemde kurumların görev alanları arasında zaman zaman örtüşmeler yaşansa da nihai otorite her zaman liderlik makamında toplanıyor. Erteş ağırlıklı olarak konvansiyonel savunma ve ülke topraklarının korunmasına odaklanırken, Devrim Muhafızları Ordusu sistemin güvenliği, füze ve İHA kapasitesi ile asimetrik harp ve dış operasyonlara yoğunlaşıyor. Genelkurmay Başkanlığı askeri planlama ve koordinasyonu sağlarken, Savunma Bakanlığı ise silah sistemlerinin geliştirilmesi, üretimi ve tedariki süreçlerini yürütmeye devam ediyor.